Katolicka Nauka Społeczna

          Wszyscy zgadzamy się z twierdzeniem, że praca jest podstawowym prawem i dobrem człowieka. Praca jest dobrem pożytecznym służącym wyrażaniu i pomnażaniu godności człowieka. Wartość pracy ma zawsze wymiar osobowy. Nie można postrzegać czy analizować pracy, procesów i zjawisk zachodzących w niej bez uważnego widzenia osoby – człowieka, który stanowi podmiot pracy, dla którego praca jest możliwością rozwoju osobowego. Pamiętać trzeba zawsze, że “praca jest dla człowieka a nie człowiek dla pracy”. Praca jest konieczna dla kształtowania i utrzymania rodziny, do posiadania prawa do własności, do udziału w budowaniu dobra wspólnego. Bez pracy te powinności i możliwości osób stają się…

Praca ludzka ma podwójny wymiar: przedmiotowy i podmiotowy. Jej wymiar przedmiotowy to całość działań człowieka, zasobów, technik, które człowiek wykorzystuje, którymi się posługuje aby produkować, czynić sobie ziemię poddaną. Praca w wymiarze podmiotowym to działanie osoby ludzkiej zdolnej do podejmowania rozmaitych czynności, zdolnej do podejmowania decyzji, zdolnej do stanowienia o sobie samym i zmierzajacym do spełnienia siebie. Praca w sensie przedmiotowym to przygodny wymiar działalności człowieka, praca w sensie podmiotowym ma charakter trwały i jest nastawiona na godność człowieka. Podmiotowość nadaje pracy szczególną godność, pozwala patrzeć na pracę nie jak na towar czy element organizacji procesu produkcji. Praca jest istotnym…

Dzisiejsze spotkanie z KNS chciałbym poświęcić problemom pracy, które były i są bardzo ważne nie tylko dla pracodawców, właścicieli fabryk czy warsztatów pracy ale przede wszystkim dla pracowników, dla których praca jest źródłem utrzymania i zapewnienia bytu rodzinie. W Starym Testamencie Bóg ukazany został jako Wszechmocny Stwórca, który kształtuje człowieka na swój obraz, który zachęca go do uprawiania ziemi i doglądania ogrodu Eden. Człowiek otrzymał ważne zadanie: czynienia sobie ziemi poddaną i panowania nad wszelkim stworzeniem. Uprawa ziemi oznaczała także troskę o nią, zaś panowanie nad stworzeniem nie oznaczało panowania despotycznego. Dlatego zrozumiałym jest fakt, że realizacja tego zadania nie…

Nauka Społeczna Kościoła koncentruje szczególną uwagę na głównych i niezbywalnych wymiarach osoby ludzkiej, aby ukazać jej najbardziej znaczące aspekty i niezwykłą godność. A to dlatego, że w historii ludzkości pojawiło się wiele prób redukowania i zaciemniania obrazu, cech i godności człowieka. Takie zjawiska są obecne także i dzisiaj. Kościół uważa, że osoba nie może być nigdy pojmowana jako tylko indywidualność, budowana przez samą siebie, tak jakby jej własne cechy nie zależały od innych. Nie można też pojmować osoby jako komórki czy organizmu, która ma tylko co najwyżej jakieś funkcjonalne znaczenie w obrębie jakiegoś systemu. Wyraźnie widzimy, że poszczególni obywatele są…

Kościół widzi w każdym człowieku żyjący obraz samego Boga. Człowiek – obraz Boga, znajduje swoje wyjaśnienie, jest wezwany do coraz głębszego odnajdywania pełnego zrozumienia samego siebie w tajemnicy Chrystusa. Stąd też św. Jan Paweł II podczas swojego pielgrzymowania wołał nie tylko do Polaków, że „człowieka nie można zrozumieć bez Chrystusa”. Żadne stworzenie, tylko człowiek ma taką niezwykłą godność daną mu przez Boga. Dlatego Kościół nieustannie nam przypomina to powołanie człowieka, wskazuje byw każdym bliskim czy dalekim, ubogim czy cierpiącym widzieć brata „za którego umarł Chrystus”. Ta prawda powinna stać się podstawą każdej myśli społecznej, rozumienia i kształtowania życia społecznego. Życie…

Ks. kan. Paweł Guździoł Myślę, że mamy ogólne spojrzenie na temat nauki społecznej Kościoła, teraz chciałbym zwrócić jeszcze uwagę na rolę społeczną parafii. Jest to kwestia, która wydaje się być bardzo oczywista, ale zarazem nie zawsze w pełni uświadomiona. Tendencje wrogie Kościołowi chcą ograniczyć jego rolę tylko do duchowego przeżycia wiary, które nie powinno się manifestować na zewnątrz. W związku z tym Kościół może istnieć, ale nie mieszać się w życie danej społeczności. Jest to podejście absurdalne, gdyż Kościół jako wspólnota ludzi wierzących będzie zawsze częścią społeczeństwa i nie można go od tego społeczeństwa odseparować. W wymiarze lokalnym każda parafia…

Ks. kan. Paweł Guździoł Zagłębiając się w zagadnienia związane z nauką społeczną Kościoła, możemy odkryć jej konieczność i potrzebę, a zarazem jej naturalne stosowanie w codziennym życiu bez odwoływania się do niej. Nie ma w tym nic dziwnego, gdyż jak zostało powiedziane we wcześniejszych spotkaniach, nauka ta wypływa z Biblii i w konsekwencji z prawa naturalnego. Człowiek wierzący i znający zasady Ewangelii, jeśli chce je stosować i żyć Ewangelią na co dzień, będzie żył zasadami nauki społecznej Kościoła. Chciałbym więc doprecyzować i krótko scharakteryzować podstawowe zasady, na których opiera się nauka społeczna Kościoła. Pierwsza fundamentalna zasada to godność osoby ludzkiej,…

Ks. kan. Paweł Guździoł Człowiek jest istotą społeczną i jest to prawda, której nie można zanegować. Jest to prawda powszechna, którą przyjmuje każdy myślący człowiek bez względu na to, czy jest wierzący, czy też odrzuca fakt istnienia Pana Boga; bez względu na swoje przekonania polityczne – czy są prawicowe, czy też lewicowe. Człowiek nie może istnieć, nie może żyć bez wchodzenia w relacje z innymi. Nie da się ukryć, że one mogą być bardzo różne. Bo można korzystać z pomocy innych, ale można też innych wykorzystywać dla własnych celów. Można innym oferować pomoc, ale można też być zmuszanym do czynienia…

Ks. kan. Paweł Guździoł Każdy, kto chce dzisiaj poznawać i zgłębiać naukę społeczną Kościoła nie może się obejść bez jej Kompendium. Jest to dokument wydany przez Papieską Radę Justitia et Pax w 2004 r. Przewodniczący tej Rady kard. Renato Raffaele Martino w przedmowie do tego dokumentu wyraził się tak: „Lektura tego dokumentu ma przede wszystkim wesprzeć i pobudzić do działania na polu społecznym chrześcijan, szczególnie wiernych świeckich, dla których jest to ich naturalne środowisko; całe ich życie powinno stawać się płodnym dziełem ewangelizacyjnym. (…) Każdy czytelnik będący „człowiekiem dobrej woli”, będzie mógł poznać motywy, które przynaglają Kościół do wkraczania ze…

Ks. kan. Paweł Guździoł Nauka społeczna Kościoła, która stanowi temat naszych rozważań, musi być właściwie postrzegana i rozumiana. Kilka lat temu dość często politycy odwoływali się albo nawiązywali do nauki społecznej Kościoła i obecnie to się zdarza, ponieważ jest dobrze odbierane. Zazwyczaj te odniesienia mają charakter tylko hasłowy, bez głębszego rozwinięcia tematu. Dlatego musimy zaznaczyć i podkreślić, że nauka społeczna Kościoła nie jest programem politycznym, ani jakąś trzecią drogą pomiędzy komunizmem a kapitalizmem. Bardzo jasno sprecyzował to Jan Paweł II w encyklice Solicitudo rei socialis. Wyraził to tak: „Nauka społeczna Kościoła nie jest jakąś „trzecią drogą” między liberalnym kapitalizmem i…