Wydział Teologiczny –Zakład Teologii Historycznej Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu przy współpracy z Instytutem Interdyscyplinarnym Badań Historycznych Uniwersytetu im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu zorganizował w grodzie nad Prosną niezwykle ciekawą konferencję naukową o męczeństwie duchowieństwa polskiego i innych osób w niemieckim obozie koncentracyjnym w Dachau pod znamiennym tytułem „Jasne promienie w Dachau. W 80-lecie wyzwolenia obozu koncentracyjnego KL Dachau”.
Konferencję rozpoczęła Msza św. w Kaplicy Męczeństwa i Wdzięczności Duchowieństwa Polskiego w podziemiach Narodowego Sanktuarium Świętego Józefa, wotum wdzięczności ocalałych księży z KL Dachau, koncelebrowana przez kapłanów i księży profesorów pod przewodnictwem Kustosza Sanktuarium ks. prał. Jacka Ploty, który przywitał serdecznie księży, siostry zakonne, uczestników konferencji. W homilii wygłoszonej przez współorganizatora konferencji ks. prof. UK dr. hab. Sławomira Kęszkę, Asystenta Kościelnego Akcji Katolickiej Diecezji Kaliskiej, zostało mocno podkreślone przez kapłana, aby pogłębiać refleksję nad tamtymi czasami i świadkami miłości Chrystusa, okazywanej nie tylko pomiędzy więźniami, ale też wobec oprawców. Jesteśmy tu też po to, aby umocnić naszą wiarę, ale także, aby ślubowanie, które duchowni uwięzieni w Dachau złożyli 22 kwietnia 1945 r., tydzień przed cudownym ocaleniem obozu, pogłębiać, nieść do naszych wspólnot i przekazywać kolejnym pokoleniom. Dzisiejsze Słowo Boże przypomina nam o tym: miłość nie wyrządza zła bliźniemu. Kapłani w tamtych dramatycznych warunkach obozowych nigdy nie wyrzekli się Boga, nieśli Go w sakramentach potrzebującym, ryzykując swoim życiem. Biorąc wzór z postawy męczenników Dachau mamy dzisiaj też podzielić się z innymi Panem Bogiem, miłością, modlitwą. Mamy też nieustannie okazywać wdzięczność Bogu, że możemy żyć w wierze i nieść ją innym.
Po zakończeniu Mszy św. wszyscy udali się do Domu Pielgrzyma przy Sanktuarium, gdzie w pięknej auli miała miejsce druga część konferencji i wystąpienia gości. Oficjalnego jej otwarcia i dalszego jej prowadzenia podjął się ks. prof. Bogdan Czyżewski – Kierownik Zakładu Teologii Historycznej Wydz. Teologicznego UAM.
Słowa przywitania do wszystkich uczestników skierował też prof. UK dr hab. Krzysztof Walczak – Dyrektor Instytutu Interdyscyplinarnych Badań Historycznych UK.
I sesję naukową poprowadziła prof. UK dr hab. Ewa Andrysiak, a swoje niezwykle ciekawe wystąpienia mieli w niej: ks. dr hab. Jarosław Wąsowicz SDB, kapelan Prezydenta RP, Dyrektor Archiwum Salezjańskiego Inspektorii Pilskiej, który wygłosił referat pt.”KL Dachau – historia i teraźniejszość”, ks. prof. UAM dr hab. Paweł Wygralak z referatem ”Światła nadziei w obozach zagłady na podstawie wspomnień księży Archidiecezji Poznańskiej” (księży: Biełożewskiego, Walkowiaka i Dziaska – dopisek autora) i prof. UK dr hab. Piotr Gołdyn z referatem ”Symbolika wojenna w herbach polskich biskupów”.
Po przerwie kawowej w II sesji naukowej, prowadzonej przez ks. prof. Pawła Zająca, OMI, UAM swoje równie znakomite wystąpienia mieli: ks. dr Paweł Hoppe, Dyrektor Izby Pamięci Męczenników Diecezji Bydgoskiej i Centrum Edukacyjno-Formacyjnego Diecezji Bydgoskiej im. bł. Michała Kozala, z referatem: ”Troska o pamięć męczenników Dachau na przykładzie Izby Pamięci Męczenników w Bydgoszczy”, mgr Tomasz Cieślak z Instytutu Pamięci Narodowej Oddziału w Poznaniu z referatem ”Zagłada polskich księży z KL Dachau w Zamku śmierci Hartheim w Górnej Austrii w latach 1941-1942” i ks. prof. UK dr hab. Sławomir Kęszka, Delegat Biskupa Kaliskiego ds. Podtrzymywania Pamięci o Męczeństwie Duchowieństwa Polskiego z referatem ”Wypełnianie ślubów księży KL Dachau znakomite w latach powojennych”. I historia Dachau, i okrutny los osadzonego w obozie koncentracyjnym duchowieństwa, przetrzymywanego w nieludzkich warunkach(było tam uwięzionych ponad 2800 osób duchownych, z tego 1772 z Polski), i dokonywane na więźniach eksperymenty pseudomedyczne, jeszcze raz wszystkim mocno uświadomiła, że konieczne jest podtrzymywanie pamięci tamtych wydarzeń, nie w celu szukanie odwetu, ale dla zachowania i rozwoju kultu męczenników z obozów koncentracyjnych z okresu II wojny światowej, ale również po to, aby takie zdarzenia nigdy się już więcej nie powtórzyły.
Trzeba podkreślić, że obie sesje kończyły się ciekawymi pytaniami i dyskusjami. Są plany uruchomienia czasopisma naukowego, podejmującego te tematy, z podkreśleniem od słuchaczy, aby wychodziło ono również w jęz. angielskim i niemieckim. Materiały z konferencji będą opracowane i udostępnione w późniejszym czasie. Warto też podkreślić, że we Mszy św. i podczas obu sesji naukowych na konferencji uczestniczyła dość liczna grupa członków Akcji Katolickiej, z czego osobiście bardzo się cieszę.
Tekst i zdjęcia: Robert Lis
